In Nederland wonen naar schatting 112.000 tot 165.000 mensen zonder geldige verblijfspapieren. Wettelijk gezien moet iedereen in Nederland echter toegang kunnen krijgen tot medisch noodzakelijke zorg. Desondanks ervaart deze groep problemen in de toegang tot medisch noodzakelijke zorg.

Project
MEDOC. Toegang tot medisch noodzakelijke zorg voor ongedocumenteerden in Nederland.

Activiteiten
• Voorlichting aan ongedocumenteerden over rechten en plichten omtrent zorg.
• Verstrekken van een mobiel medisch document (MEDOC) aan ongedocumenteerden, waarin ziekte- en behandelverloop genoteerd kunnen worden.
• Verzamelen van data over de problematiek van ongedocumenteerden in de toegang tot zorg voor pleitbezorgingsactiviteiten bij overheid en zorginstellingen.

Resultaten
In Amsterdam, Rotterdam, Utrecht en Den Haag zijn informatiespreekuren opgezet. In 2009 zijn er bijna 750 patiëntcontacten geweest (200 méér dan in 2008). Er is een noodfonds voor acute tandklachten opgericht waarmee ongeveer 70 patiënten geholpen werden.
De Care4mi-groep van de Protestantse Diaconie werd in 2009 onderdeel van het MEDOC-project. Hierdoor kon het aantal activiteiten vergroot worden en het migrantennetwerk uitgebreid.
In 2009 werden verschillende getuigenissen afgenomen. Er is een voorlichtingsfilm gemaakt over toegang tot zorg voor ongedocumenteerden en er zijn circa 120 MEDOC-boekjes uitgegeven.

Het digitale landelijke meldpunt voor zorgverleners rondom zorg aan ongedocumenteerden registreerde 161 incidenten (circa 30 meer dan in 2008), waaronder voornamelijk over tandheelkundige zorg. Dokters van de Wereld heeft samen met het Breed Medisch Overleg een lobby gevoerd bij het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). Een congres met als thema zorg voor ongedocumenteerde migranten heeft geleid tot media-aandacht voor hun situatie. De European Observatory publicatie, met onder andere interviews met ongedocumenteerden, heeft geleid tot Kamervragen.

Vooruitzichten
In 2010 zal extra aandacht uitgaan naar het bereiken van de meest kwetsbare ongedocumenteerden, door het bezoeken van migrantenkerken en -organisaties en het informeren over hun recht op zorg.
Het ministerie van VWS zal regelmatig geïnformeerd worden over de bestaande incidenten. Voor de Europese lobby werken we samen met het HUMA-netwerk.

“Veel mensen die ik ken zijn bang om naar een huisarts te gaan, omdat deze om een adres vraagt. De huisbazen van onze woningen willen niet dat we het adres doorgeven. Ook denken sommigen dat onze gegevens worden doorgegeven aan de overheid.” Lisa, ongedocumenteerde in Nederland. 

Doelgroep:	Direct: ongedocumenteerde migranten Indirect: netwerk rondom ongedocumenteerde migranten en zorgverleners
Personeel:	1 projectcoördinator, 1 projectmedewerker, 35 vrijwilligers en 3 stagiaires
Financiering:	Cordaid, Commissie Projecten in Nederland, Fonds NutsOhra, Stichting Loterijacties Volksgezondheid, Skanfonds, Stichting Het R.C. Maagdenhuis
Budget:	€ 92.050
Partners:	Stichting LOS, Rotterdam Ongedocumenteerden Steunpunt, de Paardenberg (Den Haag), Wereldhuis (Amsterdam)

 ²  BMO is een netwerk van organisaties en personen die betrokken zijn bij de medische zorg voor mensen zonder verblijfsvergunning. Het BMO is geïnitieerd en wordt voorgezeten door Stichting LOS.